Stekken Maken van Cannabis
Luister naar de samenvatting
Korte Samenvatting
Een stek is geen nieuwe plant — het is dezelfde plant, opnieuw. Wie één keer een goede feno vindt, kan die eindeloos herhalen zonder ooit nog te gokken op zaad. De techniek zelf leer je in tien minuten: snijden op 45 graden, hormoon, steenwol. Wat kwekers de kop kost is niet het snijden maar de veertien dagen erna — een stek heeft nog geen wortels en moet dus leven van luchtvochtigheid, niet van water. Deze gids legt uit hoe je een moederplant kiest, hoe je snijdt, welk klimaat die eerste twee weken bepaalt, en waarom de meeste mislukte stekken verdrinken of verbranden in plaats van "gewoon niet aanslaan".
Waarom stekken: hetzelfde recept, elke keer
Uit zaad krijg je variatie. Zelfs binnen één pakje feminized zaden van dezelfde strain verschillen de planten in hoogte, bloeitijd, geur en opbrengst — soms fors. Dat is geen fout van de seedbank, dat is genetica: elk zaadje is een unieke combinatie. Wie tien zaden kiemt en er één uithaalt die alles doet wat hij hoopt, heeft een probleem zodra die plant geoogst is. Die combinatie komt nooit meer terug.
Een stek lost dat op. Een stek is een afgeknipte tak die zijn eigen wortels maakt en verder groeit als een zelfstandige plant — genetisch honderd procent identiek aan de plant waar hij vanaf komt. Zelfde bloeitijd, zelfde terpenenprofiel, zelfde voedingsbehoefte, zelfde zwaktes. Dat laatste is belangrijk: een stek erft ook de gevoeligheid voor meeldauw of de neiging tot calciumtekort. Een stek is een kopie, geen verbetering.
De praktische winst is drieledig. Je slaat de kiemfase over en wint daarmee ruwweg twee weken per cyclus. Je weet vooraf wat je krijgt, dus je kunt je voedingsschema en lichtschema afstemmen op een bekende plant. En je betaalt niets: een moederplant levert jarenlang gratis planten, terwijl drie feminized zaden al snel €25 tot €70 kosten. Wie serieus aan pheno hunting doet, kán eigenlijk niet zonder stekken — je zoekt een winnaar en je bewaart hem als stek, anders was het zoeken zinloos.
Wanneer stekken géén zin heeft
Bij autoflowers is stekken zinloos. Een autoflower bloeit op leeftijd, niet op lichtschema. Een stek van een autoflower neemt de biologische klok van de moeder mee: hij begint te bloeien op hetzelfde moment als de moederplant, terwijl hij nog niet eens wortels heeft. Het resultaat is een minuscuul plantje met één topje. Autoflowers kweek je uit zaad, punt.
Ook praktisch: in Nederland geldt een gedoogsituatie tot vijf planten per huishouden. Een moederplant is een plant. Twintig gewortelde stekken zijn twintig planten. Wie binnen die tolerantiezone wil blijven, houdt dus geen moederkamer aan maar knipt vlak vóór de bloei twee stekken van de beste plant — dat is de standaardroutine voor hobbykwekers met beperkte ruimte, en het verklaart waarom die aanpak verderop apart behandeld wordt.
De moederplant: welke plant, en hoe houd je hem
Een moederplant is simpelweg een plant die je permanent in de groeifase houdt — 18 uur licht of meer — zodat hij nooit gaat bloeien en je er elke paar weken takken van af kunt knippen. Hij hoeft niet groot te zijn. Een moederplant in een pot van 7 tot 11 liter onder een bescheiden LED van 60 tot 100 watt levert makkelijk acht tot twaalf stekken per ronde.
Welke plant je kiest doet er meer toe dan hoe je hem houdt. Beoordeel een kandidaat pas ná de oogst en de cure, niet tijdens de bloei — geur in de tent en geur na drie weken curen zijn twee verschillende dingen. Dat betekent dat je de kandidaat als stek moet bewaren terwijl je de moeder afkweekt en beoordeelt. Bevalt hij, dan promoveer je de bewaarde stek tot nieuwe moederplant. Bevalt hij niet, dan gooi je hem weg. Die volgorde is de hele reden dat stekken en pheno hunting onlosmakelijk zijn.
Onderhoud van een moederplant
- Licht: 18/6 is genoeg en scheelt een kwart stroom ten opzichte van 24/0. Zie ons overzicht van lichtschema's per fase.
- Voeding: licht. Een moederplant hoeft niet hard te groeien, hij moet gezond blijven. EC rond 1,0–1,2 volstaat; overvoeding maakt de bladeren donkergroen en leerachtig, en zulke takken wortelen slechter.
- Snoei: top hem regelmatig. Toppen en LST maken van één hoofdstengel een breed struikje met tien tot twintig bruikbare stektakken.
- Verpotten: elke zes tot negen maanden verversen, of terugsnoeien en bijvoeden. Een moeder die jaren in dezelfde pot staat loopt vast op zoutophoping en levert steeds slechter wortelende stekken.
Wat je nodig hebt
| Onderdeel | Wat je kiest | Waarom |
|---|---|---|
| Scalpel of stekschaar | Chirurgisch mesje of scherpe, smalle schaar | Een bot mes plet de vaatbundels dicht; een geplette steel neemt geen water op |
| Ontsmetting | Isopropylalcohol 70% | Tussen elke plant ontsmetten — stekken is een open wond maken |
| Bewortelingshormoon | Gel, poeder of dip | Gel sluit de snijwond af én levert auxinen; poeder valt er makkelijker af |
| Medium | Steenwolpluggen, turfpluggen of een aeroponische cloner | Moet lucht én vocht vasthouden. Aarde werkt ook, maar je ziet de wortels niet |
| Propagator met kap | Dienblad plus doorzichtige kap met ventilatiesleuven | Die sleuven zijn geen detail — daarmee bouw je de luchtvochtigheid af |
| Licht | T5 TL, of LED gedimd en op afstand | Lage intensiteit, circa 100–200 µmol/m²/s. Een bloeilamp op 40 cm slaat stekken dood |
| Warmtemat (optioneel) | Met thermostaat, 22–25 °C in het medium | Wortelzonetemperatuur is de sterkste versneller die je hebt |
| pH-meter | Geïjkt | Steenwol moet op pH 5,5 voorbehandeld worden — zie EC en pH meten |
Bewortelingshormoon is geen marketing. Auxinen sturen in de plant de vorming van wortelprimordia aan, en een stek heeft ze nodig precies op de plek waar je gesneden hebt. Zonder hormoon wortelt cannabis ook wel, maar trager en met een lager slagingspercentage. Eén werkregel is belangrijker dan het merk: schenk een klein beetje gel of poeder over in een apart dopje en doop daarin. Doop nooit rechtstreeks in de voorraadfles — je besmet daarmee je hele voorraad met wat er op die ene steel zat.
Bekijk dit eerst
Weed In A Pot — zelf een hydroponische cloner bouwen
Deze video behandelt de aeroponische route: een zelfbouw-cloner waarin de stelen in een fijne nevel hangen in plaats van in steenwol. Engelstalig, maar de bouw is zelfverklarend en laat goed zien hoeveel zuurstof een wortelende steel nodig heeft — precies het punt waarop de dome-methode hieronder stukloopt als je te veel giet.
Het protocol: stekken in negen stappen
Werk snel en achter elkaar. Een afgeknipte tak die drie minuten op het aanrecht ligt, zuigt lucht aan in zijn vaatbundels, en dat kost dagen herstel.
- Bereid het medium voor. Steenwol is van zichzelf sterk alkalisch en moet vooraf geconditioneerd worden: laat de pluggen weken in water op pH 5,5 (volg de weektijd die de fabrikant op de verpakking noemt). Laat uitlekken, maar knijp ze nooit uit — dat drukt de luchtstructuur permanent plat. Turfpluggen hoef je alleen vochtig te maken.
- Ontsmet je mes. Isopropylalcohol, laten opdrogen. Herhaal tussen elke moederplant, zeker als je meerdere geneticaën door elkaar knipt.
- Kies de tak. Gezonde zijtakken uit het onderste en middelste deel van de plant, met minimaal twee à drie bladknopen. Onderste takken wortelen doorgaans het makkelijkst; toppen groeien na beworteling sneller door. Vermijd dunne, bleke binnentakken die nooit licht hebben gezien.
- Snijd op lengte. 10 tot 15 cm, net onder een bladknoop, onder een hoek van ongeveer 45 graden. De schuine snede vergroot het wondoppervlak waar de wortels uit ontstaan.
- Zet de steel direct in water. Een glas schoon water naast je, en elke verse stek er meteen in. Dit voorkomt luchtbellen in de vaatbundels (embolie) — de stille reden waarom stekken soms zonder aanwijsbare oorzaak slap gaan.
- Strip de onderkant. Verwijder alle blaadjes en zijscheuten op de onderste 4 tot 6 cm. Wat onder het medium zit en blad is, gaat rotten.
- Kort de grote bladeren in. Knip de overgebleven waaierbladeren met ongeveer een derde in. Dat verkleint het verdampend oppervlak zolang er nog geen wortels zijn. Laat wel genoeg blad staan: het blad levert de suikers waarmee de stek zijn wortels bouwt.
- Doop in hormoon en plaats. Onderste 2 cm in de gel of het poeder, overtollig laten afdruipen, en in het gat van de plug. Druk het medium licht om de steel aan zodat er geen luchtholte omheen zit.
- Onder de kap. Plaats in de propagator, sluit de kap, zet hem onder zacht licht en nevel de binnenkant van de kap licht in. Nu begint het echte werk: veertien dagen klimaat.
De eerste veertien dagen: klimaat, geen water
Dit is de kern van de hele gids. Een stek zonder wortels kan geen water opnemen via de bodem. Hij houdt zichzelf in leven via zijn blad, in een omgeving waar de lucht zo verzadigd is dat hij nauwelijks verdampt. Elke handeling in deze fase draait om één vraag: verliest dit blad minder vocht dan het kan missen?
| Dag | Luchtvochtigheid | Luchttemperatuur | Medium | Handeling |
|---|---|---|---|---|
| 1–3 | 85–90% | 21–25 °C | Vochtig, niet nat | Kap dicht, sleuven dicht. 1× per dag kort luchten en nevelen |
| 4–7 | 80–85% | 21–25 °C | Licht laten indrogen | Sleuven een kwart open. Eerste worteltjes mogelijk |
| 8–11 | 70–80% | 21–25 °C | Bijna droog vóór bijgieten | Sleuven half open, kap 's avonds even eraf |
| 12–14 | 60–70% | 21–25 °C | Normale wet-dry | Kap er steeds langer af — afharden |
De temperatuur in het medium mag een graad of twee boven de luchttemperatuur liggen; 22 tot 25 °C in de plug is ideaal. Een warmtemat met thermostaat is daarvoor het goedkoopste stuk gereedschap dat bestaat. Zonder mat op een koude vloer zakt de wortelzone zo naar 17 °C, en dan duurt beworteling drie weken in plaats van tien dagen.
Licht: minder dan je denkt
Een stek heeft licht nodig om suikers te maken, maar hij kan de warmte en de verdamping van fel licht niet aan. Mik op ongeveer 100 tot 200 µmol/m²/s — in de praktijk een T5-buis op 20 tot 30 cm, of een LED-paneel flink gedimd en op afstand. 18/6 is prima; sommige kwekers gebruiken 24/0 om temperatuurschommelingen te vermijden. Een volle bloeilamp boven een propagator is de meest gemaakte beginnersfout: de stekken zien er de eerste dag prima uit en zijn op dag drie verschrompeld.
Voeding: nog niet
Geen voeding tot je wortels ziet. Een stek heeft geen wortelstelsel om zouten mee op te nemen, en voedingswater in de plug verhoogt alleen de EC rondom een verse wond. Water op pH 5,5–6,0 is genoeg. Zodra de eerste witte worteltjes uit de zijkant of onderkant van de plug komen, start je met een kwart dosering (EC circa 0,6) en bouw je in twee weken op naar een normaal groeischema.
Waarom stekken mislukken
| Symptoom | Waarschijnlijke oorzaak | Wat je doet |
|---|---|---|
| Slap binnen 24 uur, blad nog groen | Luchtembolie of te droge lucht | Opnieuw schuin aansnijden onder water, kap volledig dicht, nevelen |
| Bruine, zachte steelvoet | Medium te nat — zuurstoftekort | Weggooien. Volgende ronde: niet gieten tot de plug licht aanvoelt |
| Witte, pluizige aanslag op de plug | Schimmel door stilstaande, verzadigde lucht | Dagelijks luchten, sleuven open. Zie schimmelpreventie |
| Gele bladeren rond dag 10, verder gezond | Normaal — de stek verbruikt zijn reserves | Niets doen. Voeding pas ná worteluitloop |
| Verschroeide, omgekrulde bladranden | Te veel licht of te dicht onder de lamp | Lamp dimmen of 20 cm verder weg |
| Na 3 weken nog steeds geen wortels | Wortelzone te koud, of moeder te zwaar bemest | Warmtemat op 24 °C; volgende keer 3 dagen alleen water vooraf |
| Ronde, enkelvoudige blaadjes, rare groei | Gestekt van een bloeiende plant — hij re-vegt | Geen fout. Reken op 2–4 weken extra; dit heet monster cropping |
Stekken van een bloeiende plant
Het kan, en het is zelfs een techniek op zich. Knip je in week 2 of 3 van de bloei een tak af en bewortel je die onder 18/6, dan moet de stek terugschakelen naar de groeifase. Dat kost twee tot vier weken en levert eerst vreemde, enkelvoudige blaadjes op. De beloning is een plant die extreem vertakt terugkomt — meer topjes dan een normale stek. Dit heet monster cropping. Voor wie binnen de vijf-plantenlimiet werkt is dit de praktische route: je hoeft geen moederplant aan te houden, maar knipt vlak vóór of tijdens de vroege bloei twee stekken van de plant die je wilt behouden.
Van gewortelde stek naar plant
Wortels zijn zichtbaar zodra witte puntjes uit de zijkant of onderkant van de plug groeien. Wacht daarna nog twee tot vier dagen: een plug met drie worteltjes overleeft het verpotten slecht, een plug waar het wortelnet doorheen steekt merk je er niet eens aan.
- Afharden. Haal de kap er over twee à drie dagen steeds langer af, tot de stek een halve dag bij tentvochtigheid (55–65%) stevig blijft staan. Direct van 90% naar 55% springen laat een gewortelde stek alsnog omvallen.
- Verpotten. Plug in zijn geheel in een pot van 1 tot 3 liter, met de bovenkant van de plug net onder het oppervlak. Nooit de plug openbreken — je scheurt dan precies de haarwortels af die je twee weken hebt zitten kweken.
- Licht opbouwen. De eerste drie dagen op halve intensiteit, daarna naar normaal groeiniveau.
- Voeding opbouwen. Start op EC circa 0,6 en bouw in twee weken op. Zie het week-voor-week voedingsschema.
- Toppen. Pas als de stek drie tot vier nieuwe bladparen heeft gemaakt. Dan is hij een gewone plant en gelden de normale regels.
Een gewortelde stek gedraagt zich verder identiek aan een zaailing van dezelfde leeftijd, met één verschil: hij is genetisch volwassen. Er is geen geslachtsverrassing — een stek van een vrouwelijke plant is altijd vrouwelijk, dus geslachtsbepaling hoeft niet meer. Dat scheelt in een kleine tent zowel ruimte als tijd, en het is de belangrijkste reden dat kwekers met één tent op stekken overstappen.
Tijdlijn en verwachtingen
| Fase | Duur | Waaraan je het ziet |
|---|---|---|
| Wondsluiting / callus | Dag 1–5 | Verdikte, lichtgekleurde snijrand |
| Eerste worteluitloop | Dag 5–12 | Witte puntjes aan de zijkant van de plug |
| Doorworteling | Dag 10–18 | Wortelnet rond de plug, stek staat stevig |
| Afharden | 2–3 dagen | Blijft rechtop zonder kap |
| Hervatten van groei | Week 3–4 | Nieuwe, gezonde bladparen bovenin |
Een realistisch slagingspercentage voor een beginner met steenwol en een dome ligt rond de 70 tot 80%; met een aeroponische cloner en een strakke wortelzonetemperatuur ligt het hoger. Knip daarom altijd meer stekken dan je nodig hebt — vier als je er twee wilt, acht als je er vijf wilt. De kosten per extra stek zijn een plug van een paar dubbeltjes.
In 30 seconden
- Een stek is een kopie. Zelfde genetica, zelfde bloeitijd, ook dezelfde zwaktes. Geen verbetering, wel voorspelbaarheid.
- Niet bij autoflowers. Die bloeien op leeftijd; een stek bloeit direct en blijft nietig.
- Drie dagen alleen water vóór het knippen — laag stikstof wortelt sneller.
- Scherp, steriel, 45 graden, en direct in een glas water tegen luchtbellen.
- Onderste 4–6 cm strippen, grote bladeren een derde inkorten, hormoon in een apart dopje.
- Veertien dagen klimaat: 85–90% RV aflopend naar 60–70%, lucht 21–25 °C, medium 22–25 °C.
- Weinig licht (100–200 µmol/m²/s) en géén voeding tot de eerste witte wortelpunten.
- Te nat is de moordenaar. Geen zuurstof in de plug = bruine voet, geen wortels.
- Afharden vóór je verpot, en de plug nooit openbreken.
- Knip er meer dan je nodig hebt. 70–80% slagingskans is normaal.
Veelgestelde vragen
Kan ik stekken in een glas water zetten in plaats van in steenwol? Dat werkt, maar slechter en trager. Stilstaand water bevat weinig opgeloste zuurstof, en juist zuurstof aan de snijwond drijft de worteluitloop aan. Wie toch water gebruikt: dagelijks verversen en het glas donker houden. Een aeroponische cloner doet feitelijk hetzelfde, maar dan met een fijne nevel en dus met veel meer zuurstof — daarom is die route juist sneller dan steenwol, vaak wortels binnen vijf tot zeven dagen.
Hoeveel stekken kan ik van één moederplant halen? Van een goed getopte moeder in een pot van 11 liter tien tot vijftien per ronde, elke drie tot vier weken. Knip nooit meer dan ongeveer een derde van de bladmassa in één keer weg; een kaalgeplukte moeder heeft weken nodig om te herstellen.
Hoe lang kan ik een moederplant aanhouden? In principe jaren. In de praktijk merk je na anderhalf tot twee jaar dat de groei trager wordt en stekken minder makkelijk wortelen — vaak door zoutophoping en verdichting in de pot. De oplossing is niet een nieuwe strain maar verjonging: neem een stek van je moeder en maak dáárvan de nieuwe moederplant.
Heb ik per se bewortelingshormoon nodig? Nee, cannabis wortelt ook zonder. Maar het verschil in snelheid en gelijkmatigheid is groot genoeg dat vrijwel iedereen het gebruikt. Een flesje gel kost een paar euro en gaat over honderden stekken.
Waarom worden mijn stekken geel? Lichte vergeling rond dag 8 tot 12 is normaal: de stek verbruikt de reserves in zijn blad om wortels te maken. Grijp niet in met voeding — zonder wortels kan hij die niet opnemen en verhoog je alleen de zoutconcentratie rond de wond. Wordt hij geel én slap, kijk dan naar vocht en temperatuur, niet naar voeding.
Moet ik de kap nevelen? De eerste drie tot vier dagen ja, één à twee keer per dag een fijne nevel tegen de binnenkant van de kap — niet op de stekken zelf spuiten tot ze druipen. Daarna bouw je het af, tegelijk met de luchtvochtigheid. Wie tot dag tien blijft nevelen, kweekt schimmel in plaats van wortels. Wil je het klimaat structureel sturen in plaats van per handeling, dan is een luchtbevochtiger met hygrostaat nauwkeuriger dan een plantenspuit; de achtergrond staat in onze gids over VPD meten en optimaliseren.
Kan ik een stek meteen in bloei zetten? Technisch wel, zodra hij goed geworteld is, maar je krijgt dan een kleine plant met weinig topjes. Geef een stek minimaal twee tot drie weken groei na het verpotten, zodat hij een wortelstelsel heeft dat de bloei kan dragen. De uitzondering is de sea-of-green-aanpak, waarbij je juist veel kleine planten snel in bloei zet.