Cannabis Lichtschema: 18/6 of 12/12?
Luister naar de samenvatting
Korte Samenvatting
Het lichtschema is het belangrijkste signaal dat je aan een cannabisplant geeft. In de groeifase draai je 18 uur licht / 6 uur donker (18/6); om de bloei te starten schakel je naar 12/12 — precies twaalf uur ononderbroken duisternis. Autoflowers vormen de uitzondering: die bloeien vanzelf en houden hun hele leven 18/6 (of 20/4). De twee fouten die het vaakst een oogst kosten: te vroeg omschakelen, en lichtlekken in de donkerperiode.
Eenmaal omgeschakeld begint de klok te lopen. Wat er daarna per week gebeurt — de stretch, de vetgroei en het afrijpen — staat in de bloeifase week voor week.
Waarom licht het belangrijkste commando is
Fotoperiode-cannabis (de "gewone", niet-automatische soorten) bepaalt niet aan de kalender maar aan de daglengte wanneer het tijd is om te bloeien. In de natuur betekenen kortere dagen dat de herfst nadert: de plant schakelt over van groeien naar bloemen vormen om zich op tijd voort te planten. Binnen boots jij die seizoenswissel na met je tijdschakelaar. Zolang de lichtperiode lang is, blijft de plant vegetatief groeien; zodra de donkerperiode 12 uur of langer wordt, start de bloei.
Het draait daarbij niet om hoeveel uur licht de plant krijgt, maar om hoe lang de ononderbroken duisternis duurt. Dat detail is de rode draad door dit hele artikel: één lichtflits midden in de nacht kan het "herfst"-signaal terugdraaien.
De groeifase: 18/6 (of 20/4)
Tijdens de vegetatieve fase wil je zoveel mogelijk bladeren, stevige stengels en een breed wortelgestel — het onderstel dat de latere bloemen moet dragen. Meer licht per dag betekent meer fotosynthese en dus snellere groei, zolang de daglengte maar boven de bloei-drempel blijft.
Waarom 18/6 de standaard is
18 uur licht en 6 uur donker is de bewezen middenweg: ruim boven de 12-uurs bloeidrempel, dus de plant blijft veilig in de groei, terwijl de 6 uur donker de plant laat "ademen" (transpiratie en herstel) en je energierekening drukt. Sommige kwekers draaien 20/4; dat geeft iets snellere groei tegen een hoger stroomverbruik. Het verschil is klein — 18/6 is voor vrijwel iedereen de verstandige keuze.
Waarom niet 24/0
Continu licht (24/0) klinkt logisch — nog meer groei — maar de meeste kwekers raden het af. Planten kennen een dag-nachtritme; de donkerperiode is wanneer een deel van de stofwisseling en het wortelherstel plaatsvindt. Bovendien scheelt 24/0 geen stroom en levert het weinig extra op ten opzichte van 18/6. Houd de 6 uur donker aan.
De bloeifase: 12/12
Zodra je naar 12 uur licht en 12 uur donker schakelt, leest de fotoperiode-plant dat als "de herfst begint" en start ze de bloei. Vanaf dat moment verschijnen binnen één tot drie weken de eerste bloemtekenen en begint de plant haar energie in knoppen te steken in plaats van in bladgroei.
Waarom exact twaalf uur donker
De 12-uurs donkerperiode moet ononderbroken zijn. Blijf tijdens de bloei uit de tent in de donkeruren, of gebruik hooguit een zwak groen werklampje — cannabis reageert nauwelijks op groen licht. Wit licht, een telefoon-scherm of een gloeiend stopcontact-lampje midden in de nacht kan de plant "resetten".
Lichtlekken: het grootste risico
Lichtlekken in de donkerperiode zijn de meest onderschatte oorzaak van bloeiproblemen. Aanhoudende lichtvervuiling in de nacht kan de bloei vertragen, de plant stress geven en in het ergste geval hermafrodieten (zaadvorming) veroorzaken. Controleer je tent met alle lampen uit en de rits dicht: zie je van binnenuit ergens licht naar buiten schijnen, dan lekt er ook licht naar binnen. Let vooral op rits-naden, kabeldoorvoeren en de aansluiting van je afzuiging.
Wanneer schakel je om naar 12/12?
Op grootte, niet op leeftijd
De meest gemaakte beginnersfout is te vroeg omschakelen. Een vuistregel die goed werkt: schakel pas naar 12/12 als de plant ongeveer de helft is van de eindhoogte die je tent aankan. Dat komt door de "stretch".
Reken op de stretch
Na het omschakelen naar 12/12 rekt cannabis in de eerste twee tot drie bloeiweken flink uit — vaak verdubbelt de hoogte, soms meer, afhankelijk van de genetica. Schakel je om terwijl de plant al bijna tegen de lamp aan zit, dan brandt de top zich straks aan je LED (zie hittestress bij cannabis). Houd dus ruim de helft van je hoogte over voor de stretch. Bij een korte tent kun je bewust vroeger omschakelen om de eindhoogte te beperken.
Autoflowers: geen omschakeling nodig
Autoflowers (automatics) zijn gekruist met ruderalis-genetica en bloeien op leeftijd in plaats van op daglengte. Je hoeft het lichtschema dus nooit te veranderen: ze starten na een paar weken vanzelf de bloei, ongeacht of je 18/6 of 20/4 draait. De meeste autoflower-kwekers houden het hele leven 18/6 aan — een goede balans tussen groei en stroomkosten — al kiezen sommigen voor 20/4. Wil je hier dieper op ingaan, lees dan autoflowers kweken. De rest van dit artikel gaat over fotoperiode-planten.
Veelgemaakte lichtschema-fouten
- Te vroeg naar 12/12. De plant strekt zich en botst tegen de lamp. Wacht tot ~halve eindhoogte.
- Lichtlekken in de nacht. Onderbroken duisternis vertraagt de bloei en riskeert hermafrodieten. Maak de tent lichtdicht.
- Onregelmatig schema. Wisselende licht-tijden verwarren de plant. Gebruik altijd een betrouwbare tijdschakelaar, geen handmatig aan/uit.
- Vergeten om te schakelen. Een fotoperiode-plant in de groei blijft eindeloos groeien op 18/6 — de bloei start pas als jíj naar 12/12 gaat.
- Lamp te dichtbij na de stretch. Meet je hangafstand opnieuw als de planten zijn uitgerekt. Reken je vermogen na met de watt-per-m²-calculator.
Concreet stappenplan
- Zet vanaf dag één een tijdschakelaar op 18/6. Kies vaste tijden (bijvoorbeeld licht aan 06:00, uit 24:00) en houd die aan.
- Laat vegetatief groeien tot de planten ongeveer de helft zijn van je bruikbare tenthoogte. Bij fotoperiode-planten bepaal jij hoe lang dit duurt.
- Maak de tent lichtdicht vóór je omschakelt: controleer met alles uit op lekken bij rits, kabels en afzuiging.
- Zet de schakelaar op 12/12. Precies 12 uur licht, 12 uur ononderbroken donker. Ga in de donkeruren niet met wit licht de tent in.
- Reken op de stretch in week 1–3 en corrigeer je lamphoogte zodra de toppen omhoog komen.
- Houd 12/12 vast tot de oogst — bepaal het oogstmoment op de trichomen, niet op de kalender.
30-seconden samenvatting
- Groeifase: 18/6 (of 20/4). Ruim boven de bloeidrempel — de plant blijft groeien.
- Bloeifase: 12/12. Twaalf uur ononderbroken donker start en houdt de bloei.
- Schakel om bij ~halve eindhoogte; de plant verdubbelt in de stretch.
- Lichtlekken in de nacht zijn de sluipmoordenaar — maak de tent lichtdicht.
- Autoflowers bloeien op leeftijd: hou gewoon 18/6 aan, nooit omschakelen.
- Gebruik altijd een tijdschakelaar voor een strak, regelmatig schema.