VPD-tabel spiekbrief
Eén A4 om naast je kweektent te hangen: lees je VPD af uit de temperatuur en de luchtvochtigheid die je meter toont. Voor elk gewas dat je binnen kweekt, zoals tomaat, paprika, kruiden of sla. Gratis, geen e-mailadres nodig.
Blad-VPD-tabel (kPa): luchttemperatuur × relatieve luchtvochtigheid
Let op: deze tabel geeft de blad-VPD, gerekend met een blad dat 2 °C koeler is dan de lucht, net als de doeltabel en de calculator in ons VPD-artikel. Je leest hem af met de luchttemperatuur en de RV die je meter toont.
| Lucht °C | 40% | 45% | 50% | 55% | 60% | 65% | 70% | 75% | 80% |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 18°C | 0.99 | 0.89 | 0.79 | 0.68 | 0.58 | 0.48 | 0.37 | 0.27 | 0.17 |
| 20°C | 1.13 | 1.01 | 0.89 | 0.78 | 0.66 | 0.54 | 0.43 | 0.31 | 0.19 |
| 22°C | 1.28 | 1.15 | 1.02 | 0.88 | 0.75 | 0.62 | 0.49 | 0.36 | 0.22 |
| 24°C | 1.45 | 1.30 | 1.15 | 1.00 | 0.85 | 0.70 | 0.56 | 0.41 | 0.26 |
| 25°C | 1.54 | 1.38 | 1.23 | 1.07 | 0.91 | 0.75 | 0.59 | 0.43 | 0.28 |
| 26°C | 1.64 | 1.47 | 1.30 | 1.14 | 0.97 | 0.80 | 0.63 | 0.46 | 0.29 |
| 28°C | 1.85 | 1.66 | 1.47 | 1.28 | 1.09 | 0.90 | 0.72 | 0.53 | 0.34 |
| 30°C | 2.08 | 1.87 | 1.66 | 1.45 | 1.23 | 1.02 | 0.81 | 0.60 | 0.39 |
onder 0.80: vochtig (stek, zaailing)0.80–1.19: groeifase1.20–1.50: bloeiboven 1.50: droog
Bladeren zijn door verdamping meestal 1–3 °C koeler dan de lucht (bron: de VPD-gids van sensorfabrikant Pulse Grow); deze tabel neemt 2 °C. Rekent een andere tabel met de luchttemperatuur als bladtemperatuur (lucht-VPD, geen offset), dan komt dezelfde temperatuur en RV ongeveer 0.3–0.4 kPa hoger uit: bij 25 °C en 60% RV is de lucht-VPD 1.27 kPa en de blad-VPD in deze tabel 0.91 kPa. Vergelijk dus geen getallen uit tabellen die verschillend rekenen. Meet je je bladtemperatuur (IR-thermometer), vul die dan in de calculator in het artikel in.
VPD-doelen per groeifase
| Fase | Blad-VPD (kPa) | Temp (licht aan) | RV | Blad-VPD bij deze temp/RV |
|---|---|---|---|---|
| Stekken | 0.4–0.8 | 22–24 °C | 65–70% | 0.49–0.70 |
| Zaailing | 0.6–0.8 | 22–25 °C | 62–67% | 0.57–0.85 |
| Groei vroeg | 0.8–1.0 | 23–26 °C | 57–62% | 0.75–1.07 |
| Groei laat | 1.0–1.2 | 24–27 °C | 52–57% | 0.94–1.31 |
| Bloei vroeg (week 1–3) | 1.0–1.3 | 24–26 °C | 50–55% | 1.00–1.30 |
| Volle bloei (week 4–7) | 1.2–1.5 | 23–25 °C | 42–47% | 1.17–1.48 |
| Laatste 1–2 weken | 1.2–1.5 | 21–23 °C | 36–41% | 1.18–1.48 |
Dezelfde richtwaarden als in ons VPD-artikel: een startpunt, geen wet. Pulse Grow noemt zelf ongeveer 0.8 kPa voor stek en zaailing, rond 1.0 kPa voor de groeifase en 1.2–1.5 kPa voor de bloei, en waarschuwt dat het per ras en opstelling verschilt. In de laatste weken houd je de RV laag tegen schimmel in dichte toppen. Aan de randen van een temperatuur- en RV-bereik schuift de VPD (laatste kolom): stuur op de VPD zelf. Elk gewas en elke opstelling is anders; stem af op je plant en de handleiding van je apparatuur. 's Nachts zakt de temperatuur in de tent meestal een paar graden en zakt de VPD mee.
Zo reken je het zelf uit
Verzadigingsdampdruk (Tetens, zoals in FAO-56):
SVP = 0.6108 × e17.27·T / (T + 237.3) kPa, met T in °C.
Lucht-VPD = SVP(lucht) × (1 − RV/100)
Blad-VPD = SVP(blad) − RV/100 × SVP(lucht)
Voorbeeld: 25 °C geeft SVP 3.17 kPa. Bij 60% RV zit er 1.90 kPa in de lucht, dus lucht-VPD = 3.17 − 1.90 = 1.27 kPa. Met een blad van 23 °C (SVP 2.81 kPa): blad-VPD = 2.81 − 1.90 = 0.91 kPa, het getal in de tabel.
Te hoog of te laag?
VPD te hoog (lucht te droog): temperatuur 2–3 °C omlaag of RV omhoog met een luchtbevochtiger.
VPD te laag (lucht te vochtig): meer luchtverversing, een ontvochtiger, of de temperatuur iets omhoog.
Meet op bladhoogte, niet op de vloer, en kijk ook 's nachts.
Samengevat uit ons VPD-artikel (uitleg, calculator en 5 probleemscenario's). Tabelwaarden zelf berekend met de blad-VPD-formule hierboven (blad 2 °C koeler dan de lucht). Bureauonderzoek door de FutureKweek-redactie, AI-ondersteund; niet door ons zelf in een kweek getest. futurekweek.com